Jeszcze kilka lat temu opaska uciskowa kojarzyła się głównie z wojskiem. Dziś stazy taktyczne coraz częściej leżą obok AED w urzędach, szkołach, na dworcach i w zakładach pracy. Czy to ma sens – i kto właściwie może jej użyć?
Kiedy staza ratuje życie
Stazę zakłada się przy masywnym krwotoku z kończyny: gdy krew tryska lub szybko wypływa, tworzy kałużę, przesiąka przez ubranie, a ucisk bezpośredni nie wystarcza – albo przy amputacji urazowej. Takie obrażenia zdarzają się nie tylko podczas ataków z użyciem noża czy broni, ale też w wypadkach przy pracy (maszyny, szkło, piły), w wypadkach komunikacyjnych i katastrofach.
W takiej sytuacji czas do utraty przytomności z wykrwawienia liczy się w minutach. Prawidłowo założona staza zatrzymuje krwawienie od razu.
Czy osoba bez wykształcenia medycznego może założyć stazę?
Tak. Każdy ma obowiązek udzielić pierwszej pomocy w miarę swoich możliwości, a założenie stazy przy krwotoku zagrażającym życiu mieści się w tym zakresie. Współczesne wytyczne pierwszej pomocy dopuszczają użycie opaski uciskowej przez przeszkolone osoby świeckie, gdy ucisk bezpośredni nie zatrzymuje krwawienia z kończyny lub nie da się go wykonać.
Ważne: stazy nie luzuje się „na chwilę” po założeniu – decyzję o jej zdjęciu podejmuje się w szpitalu. Zapisz godzinę założenia i poinformuj o niej zespół ratownictwa medycznego.
Najczęstsze obawy
- „Czy staza nie spowoduje utraty kończyny?” – przy czasie typowym dla dojazdu pomocy i transportu do szpitala ryzyko jest małe, a alternatywą przy masywnym krwotoku jest zgon z wykrwawienia.
- „Co, jeśli założę ją niepotrzebnie?” – zespół ratownictwa medycznego oceni sytuację. Częstszym błędem jest staza założona za późno lub za luźno niż niepotrzebnie.
- „To bardzo boli” – tak, prawidłowo dokręcona staza boli. To znak, że działa, a nie powód, by ją luzować.
Jak przygotować urząd, szkołę lub firmę
- Wybierz sprawdzone opaski – podróbki potrafią pęknąć przy dokręcaniu (porównanie opasek uciskowych).
- Rozmieść je przy apteczkach i AED, w miejscach znanych pracownikom – razem z opatrunkiem uciskowym i rękawiczkami (co dodać do apteczki).
- Przeszkol ludzi – każdy powinien przynajmniej raz założyć stazę sobie i drugiej osobie, także jedną ręką.
- Powtarzaj ćwiczenia – umiejętności manualne zanikają w ciągu kilku miesięcy.
Krok po kroku, z najczęstszymi błędami, opisaliśmy zakładanie stazy w Kompendium ratownika, a wszystkie metody tamowania krwawienia – w poradniku tamowanie krwotoków.
Chcesz przeszkolić pracowników? Prowadzimy szkolenia TECC dla urzędów, instytucji i firm – z dojazdem na miejsce. Napisz: [email protected].
