Opaska uciskowa z krętlikiem (np. CAT, SOF-T) do zatamowania krwotoku z kończyny, którego nie da się opanować uciskiem bezpośrednim – albo od razu przy masywnym krwotoku zagrażającym życiu.
Kiedy używać
- Masywny krwotok z kończyny (krew tryska, kałuża, amputacja urazowa)
- Nieskuteczny ucisk bezpośredni i opatrunek uciskowy
- Sytuacje taktyczne, wypadki masowe, gdy nie można utrzymywać ucisku
Przygotowanie
- Odsłoń kończynę, zlokalizuj źródło krwawienia
- Staza powinna być wcześniej przygotowana (pętla rozłożona)
Krok po kroku
- Załóż ok. 5–7 cm powyżej rany, nie na stawie; gdy źródło jest niewidoczne – jak najwyżej na kończynie
- Dociągnij taśmę maksymalnie, zanim zaczniesz kręcić krętlikiem
- Kręć do ustania krwawienia i zaniku tętna obwodowego
- Zabezpiecz krętlik w zaczepie, zapisz godzinę założenia (na stazie lub na czole pacjenta)
- Gdy krwawienie trwa – druga staza tuż powyżej pierwszej
- Zapewnij analgezję – staza jest bardzo bolesna
⚠️ Najczęstsze błędy
- Za luźna staza – zatrzymuje odpływ żylny, a nie tętniczy: krwawienie się nasila
- Luzowanie stazy „na chwilę” w terenie
- Zakrycie stazy ubraniem lub kocem – nikt jej nie widzi w szpitalu
- Zakładanie na stawie lub na kieszeni z przedmiotami
Opracowanie: QRMed · aktualizacja 2026-11. Opis ogólny – zawsze stosuj się do instrukcji producenta konkretnego urządzenia i procedur swojego podmiotu.