Ból i skurcz mięśni gładkich

Fentanyl

Fentanylum · aktualizacja 4 listopada 2026

Grupa
Silny opioidowy lek przeciwbólowy (agonista receptora μ)
Postać w ZRM
roztwór do wstrzykiwań 50 µg/ml
Mechanizm w jednym zdaniu
Pobudza receptory μ – działa ok. 100 razy silniej niż morfina, zaczyna działać w 1–2 min iv i działa krótko (30–60 min); mniej obniża RR niż morfina.

Wskazania i dawkowanie w ZRM

SytuacjaDorośliDzieci
Silny ból urazowy, oparzenie, złamanie1 µg/kg iv (zwykle 50–100 µg), miareczkować po 25–50 µg co 5 min1 µg/kg iv lub 1,5 µg/kg donosowo (atomizer, roztwór 50 µg/ml)
Ból wieńcowy nieustępujący po nitroglicerynie25–50 µg iv, miareczkować—

Przeciwwskazania

Depresja oddechowa, ciężka hipotensja, uraz głowy z zaburzeniami świadomości (względne), stosowanie inhibitorów MAO, nadwrażliwość. Ostrożność: osoby starsze, łączenie z benzodiazepinami.

Działania niepożądane

Depresja oddechowa i bezdech, sztywność klatki piersiowej (przy szybkim podaniu dużej dawki), bradykardia, nudności, świąd, sedacja.

Pułapki egzaminacyjne

  1. Mikrogramy, nie miligramy – 100 µg = 0,1 mg = 2 ml.
  2. Szybki bolus dużej dawki → sztywność klatki (wooden chest) i niemożność wentylacji – podawaj powoli.
  3. Donosowo u dziecka – bez wkłucia, rozdziel dawkę na oba otwory nosa.
  4. Antidotum: nalokson. Łączenie z midazolamem = ryzyko bezdechu.

Kalkulator dawki u dziecka

Wpisz masę ciała, żeby zobaczyć dawki.

Kalkulator pomocniczy do nauki. Zawsze sprawdź dawkę z aktualnymi wytycznymi i stężeniem ampułki.

Przypadki kliniczne

Przypadek 1

Złamane przedramię

8-latek (25 kg), upadek z roweru, deformacja przedramienia, ból 9/10, płacze, nie pozwala dotknąć ręki. Bez innych obrażeń, oddech prawidłowy.

Pokaż rozwiązanie krok po kroku
  1. Izolowany uraz kończyny, stabilny → analgezja przed unieruchomieniem.
  2. Bez wkłucia: fentanyl donosowo 1,5 µg/kg = ok. 37,5 µg (0,75 ml roztworu 50 µg/ml), po połowie do każdego otworu nosa.
  3. Ocena bólu po 5–10 min, w razie potrzeby druga, mniejsza dawka.
  4. Unieruchomienie, monitorowanie SpO₂ i oddechu, nalokson pod ręką.

Źródła

Materiał wyłącznie edukacyjny. Nie zastępuje aktualnych wytycznych, ChPL ani procedur obowiązujących w Twoim podmiocie.

← Wszystkie leki