W szkole i przedszkolu odpowiedzialność za bezpieczeństwo dzieci w czasie zajęć spoczywa na nauczycielach i dyrektorze. Pierwsza pomoc jest częścią tej odpowiedzialności – a przepisy BHP dla szkół zawierają w tym zakresie konkretne wymagania.
Podstawa prawna
Najważniejszym aktem jest rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r. poz. 1604). Do pracowników szkoły stosuje się też ogólne przepisy Kodeksu pracy, w tym obowiązki pracodawcy w zakresie pierwszej pomocy.
Apteczki i instrukcje
Zgodnie z § 20 rozporządzenia apteczki zaopatrzone w środki do udzielania pierwszej pomocy i instrukcję jej udzielania powinny znajdować się m.in. w pokoju nauczycielskim, pracowniach (chemicznej, fizycznej, technicznej), w pomieszczeniach do wychowania fizycznego, w świetlicy i w kuchni. Przy apteczkach, w widocznym miejscu, powinny być też numery alarmowe.
W praktyce warto rozważyć również:
- AED – szkoła to miejsce, gdzie przebywa kilkaset osób (czy warto mieć AED), najlepiej z elektrodami pediatrycznymi,
- zestaw na masywne krwotoki – na wypadek poważnych urazów,
- apteczkę wyjazdową na wycieczki i zawody sportowe.
Przeszkoleni pracownicy
Przepisy przewidują, że pracownicy szkoły powinni być przeszkoleni w zakresie udzielania pierwszej pomocy. Chodzi nie tylko o nauczycieli – także o pracowników administracji i obsługi, którzy często pierwsi trafiają na miejsce zdarzenia (szatnia, korytarz, boisko).
Szkolenie dla szkoły powinno obejmować przede wszystkim:
- resuscytację dorosłego, dziecka i niemowlęcia (w przedszkolach) oraz użycie AED,
- zadławienie u dzieci – jedno z najczęstszych zagrożeń,
- napad drgawek, reakcję alergiczną (w tym użycie autostrzykawki z adrenaliną), hipoglikemię u dziecka z cukrzycą,
- urazy na WF i boisku: skręcenia, złamania, urazy głowy, krwawienie z nosa.
Wypadek ucznia – co robi pracownik
- zapewnia poszkodowanemu opiekę i pierwszą pomoc, a w razie potrzeby wzywa pogotowie (112 / 999),
- zapewnia opiekę nad pozostałymi uczniami,
- niezwłocznie zawiadamia dyrektora (lub zastępcę),
- szkoła zawiadamia rodziców (opiekunów) ucznia, a w razie potrzeby pielęgniarkę szkolną.
Przy wypadku śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym dyrektor zawiadamia także m.in. organ prowadzący, kuratora oświaty, prokuratora i policję. Każdy wypadek trzeba udokumentować – zespół powypadkowy sporządza protokół, a wypadek wpisuje się do rejestru. Szczegóły zwykle opisuje szkolna procedura postępowania w razie wypadku ucznia.
Uczeń z chorobą przewlekłą
Cukrzyca, padaczka, ciężkie alergie czy astma wymagają indywidualnego planu: co zrobić w razie napadu, gdzie są leki, kto jest przeszkolony do ich podania. Warto ustalić to z rodzicami na początku roku i przekazać informację nauczycielom prowadzącym zajęcia z dzieckiem – także na zastępstwach i wycieczkach.
Najczęstsze luki
- szkolenie „z papierów”, bez ćwiczeń na fantomach,
- nikt nie wie, gdzie jest AED, albo stoi w zamkniętym gabinecie,
- brak planu dla uczniów z chorobami przewlekłymi,
- apteczki z przeterminowanymi materiałami.
Szkolenie dla nauczycieli i pracowników szkoły? Prowadzimy praktyczne szkolenia z pierwszej pomocy w szkołach i przedszkolach. Napisz: [email protected].
Artykuł ma charakter informacyjny. Obowiązki szczegółowo określają przepisy oraz wewnętrzne procedury szkoły.
