Wkłucie do jamy szpikowej kości, przez które podaje się leki i płyny jak dożylnie. Szybkie, gdy dostęp dożylny jest trudny lub niemożliwy.
Kiedy używać
- NZK, wstrząs, ciężki stan – gdy nie udaje się szybko założyć dostępu dożylnego
- U dzieci w stanie zagrożenia życia – wcześnie
Przeciwwskazania i ostrożność
- Złamanie danej kości, endoproteza, świeże IO w tej samej kości
- Zakażenie skóry lub oparzenie w miejscu wkłucia
- Nie można zlokalizować punktów anatomicznych
Przygotowanie
- Dobór igły do wiertarki (np. EZ-IO): różowa 15 mm – 3–39 kg; niebieska 25 mm – od 40 kg; żółta 45 mm – od 40 kg przy dużej ilości tkanek lub do kości ramiennej
- Miejsca: bliższa część kości piszczelowej (przyśrodkowa płaska powierzchnia poniżej guzowatości), u dorosłych także guzek większy kości ramiennej
- Dezynfekcja skóry, strzykawka z NaCl 0,9%, przedłużacz
Krok po kroku
- Wprowadź igłę przez skórę do kości bez włączania wiertarki
- Sprawdź, czy nad skórą widoczny jest co najmniej 5 mm igły (znacznik) – inaczej zbyt krótka
- Wiercąc z umiarkowanym naciskiem, przejdź przez korę – wyczujesz „zapadnięcie”
- Usuń mandryn, podłącz przedłużacz, przepłucz bolusem NaCl (dorośli ok. 10 ml, dzieci ok. 5 ml)
- U przytomnego dorosłego przed przepłukaniem podaj powoli lidokainę (wg procedury), bo płukanie jest bolesne
- Podawaj leki i płyny pod ciśnieniem (mankiet lub strzykawka), obserwuj kończynę
⚠️ Najczęstsze błędy
- Brak przepłukania – słaby przepływ
- Przemieszczenie igły i wynaczynienie – obrzęk łydki, ryzyko zespołu ciasnoty
- Zbyt krótka igła u otyłego pacjenta
🧽 Po użyciu i kontrola
- Wkłucie IO utrzymuje się do 24 godzin – opisz godzinę założenia na opasce
Opracowanie: QRMed · aktualizacja 2026-11. Opis ogólny – zawsze stosuj się do instrukcji producenta konkretnego urządzenia i procedur swojego podmiotu.