- Grupa
- Katecholamina, agonista receptorów α i β
- Postać w ZRM
- roztwór do wstrzykiwań 1 mg/ml (1:1000)
- Mechanizm w jednym zdaniu
- α1 obkurcza naczynia (↑ RR), β1 przyspiesza serce i zwiększa kurczliwość, β2 rozkurcza oskrzela i hamuje uwalnianie mediatorów z komórek tucznych.
Wskazania i dawkowanie w ZRM
| Sytuacja | Dorośli | Dzieci |
|---|
| NZK – rytm niedefibrylacyjny (asystolia, PEA) | 1 mg iv/io jak najszybciej, potem co 3–5 min | 10 µg/kg iv/io (max 1 mg), potem co 3–5 min |
| NZK – VF/pVT | 1 mg iv/io po 3. wyładowaniu, potem co 3–5 min | 10 µg/kg iv/io po 3. wyładowaniu (razem z amiodaronem 5 mg/kg), max 1 mg |
| Anafilaksja | 0,5 mg im (1 mg/ml) przy pierwszym podejrzeniu; powtórz po 5 min, jeśli brak poprawy | 0,01 mg/kg im, max 0,5 mg (orientacyjnie: <6 lat 0,15 mg, 6–12 lat 0,3 mg, >12 lat 0,5 mg) |
| Bradykardia niestabilna (oporna na atropinę) | wlew 2–10 µg/min | mały bolus 1–2 µg/kg iv lub wlew ciągły |
Przeciwwskazania
W NZK i anafilaksji brak bezwzględnych przeciwwskazań. Ostrożność: choroba wieńcowa, tachyarytmie, ciężkie nadciśnienie, zatrucie kokainą lub amfetaminą, osoby starsze.
Działania niepożądane
Tachykardia, arytmie komorowe (z VF włącznie), gwałtowny wzrost RR, niedokrwienie mięśnia sercowego, drżenie i lęk, hiperglikemia, hipokaliemia, martwica tkanek przy wynaczynieniu.
Pułapki egzaminacyjne
- Anafilaksja = domięśniowo w udo, nie bolus iv. 1 mg iv u pacjenta z tętnem może wywołać VF albo zawał.
- ERC ≠ AHA. W ERC adrenalina w VF idzie po 3. wyładowaniu, w AHA po 2. W Polsce obowiązują wytyczne ERC.
- Leki drugiej linii nie zastępują adrenaliny. Lek przeciwhistaminowy ani steroid nie mogą opóźniać podania adrenaliny w anafilaksji.
- Rozcieńczenie u dziecka: 1 mg + NaCl 0,9% do 10 ml daje 100 µg/ml. Dziecko 20 kg dostaje 200 µg, czyli 2 ml tego roztworu.
Przypadki kliniczne
Przypadek 1
Osa na grillu
24-latek, 10 min po użądleniu przez osę. Świsty, chrypka, pokrzywka na całym ciele. RR 80/50, HR 128, SpO₂ 89%. Co robisz i w jakiej kolejności?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
- ABCDE: problem z A (chrypka), B (świsty, SpO₂) i C (hipotensja) plus zmiany skórne → anafilaksja.
- Pierwszy lek: adrenalina 0,5 mg im w przednio-boczną część uda. Nie klemastyna, nie hydrokortyzon.
- Tlen wysokim przepływem, pozycja leżąca z uniesionymi nogami (przy duszności półsiedząca), dostęp iv.
- Bolus krystaloidu 500–1000 ml i ocena odpowiedzi.
- Po 5 minutach bez poprawy → powtórz adrenalinę 0,5 mg im.
- Dopiero potem rozważ leki drugiej linii.
Przypadek 2
Pan na przystanku
58-latek, upadek przy świadkach, RKO prowadzi przechodzień. Na monitorze VF. Kiedy podajesz adrenalinę i amiodaron?
Pokaż przebieg z zegarem
| Czas | Rytm | Decyzja |
| 0:00 | VF | Wyładowanie 1 → RKO 2 min |
| 2:00 | VF | Wyładowanie 2 → RKO |
| 4:00 | VF | Wyładowanie 3 → adrenalina 1 mg + amiodaron 300 mg |
| 6:00 | VF | Wyładowanie 4 → RKO, bez leków |
| 8:00 | VF | Wyładowanie 5 → adrenalina 1 mg + amiodaron 150 mg |
Pytanie kontrolne
- W 6:00 ktoś krzyczy „dajemy adrenalinę!”. Źle – od poprzedniej dawki minęły 2 minuty, a adrenalinę podaje się co 3–5 min, czyli co drugą pętlę.
Materiał wyłącznie edukacyjny. Nie zastępuje aktualnych wytycznych, ChPL ani procedur obowiązujących w Twoim podmiocie.
← Wszystkie leki