NZK i zaburzenia rytmu

Wodorowęglan sodu 8,4%

Natrii hydrogenocarbonas · aktualizacja 3 listopada 2026

Grupa
Środek alkalizujący, elektrolit
Postać w ZRM
roztwór do wstrzykiwań 8,4% (1 mmol/ml)
Mechanizm w jednym zdaniu
Buforuje jony wodorowe (alkalizuje krew), a ładunek sodu odwraca blokadę kanałów sodowych w sercu – zwęża QRS w zatruciu TLPD; przesuwa potas do komórek.

Wskazania i dawkowanie w ZRM

SytuacjaDorośliDzieci
NZK z hiperkaliemii50 mmol iv (50 ml 8,4%) razem z wapniem – osobną drogą lub z przepłukaniem1 mmol/kg
Zatrucie TLPD (np. amitryptylina) z poszerzonym QRS lub arytmią1–2 mmol/kg (50–100 mmol) iv, powtarzać do zwężenia QRS1–2 mmol/kg
Przedłużone NZK z ciężką kwasicąnie rutynowo – tylko przy dobrej wentylacji i konkretnym wskazaniunie rutynowo

Przeciwwskazania

Zasadowica, hipernatremia, hipokalcemia, utrata chlorków (wymioty). Brak skutecznej wentylacji – CO₂ z rozkładu wodorowęglanu pogłębi kwasicę wewnątrzkomórkową.

Działania niepożądane

Zasadowica metaboliczna, hipernatremia, przeciążenie objętościowe, hipokaliemia, martwica tkanek przy wynaczynieniu, hipotensja przy szybkim bolusie.

Pułapki egzaminacyjne

  1. Nie rutynowo w NZK – tylko hiperkaliemia, zatrucie TLPD lub inne blokery kanałów sodowych.
  2. Nie w tym samym dostępie co adrenalina i wapń bez przepłukania – inaktywuje katecholaminy, a z wapniem wytrąca węglan wapnia.
  3. Bez wentylacji szkodzi – powstający CO₂ przenika do komórek i pogłębia kwasicę.
  4. 8,4% = 1 mmol/ml, więc ml = mmol.

Kalkulator dawki u dziecka

Wpisz masę ciała, żeby zobaczyć dawki.

Kalkulator pomocniczy do nauki. Zawsze sprawdź dawkę z aktualnymi wytycznymi i stężeniem ampułki.

Przypadki kliniczne

Przypadek 1

Opakowania po lekach

19-latka, nieprzytomna, obok puste opakowania po amitryptylinie. HR 140/min, RR 80/50. EKG: szerokie QRS 160 ms, w aVR wysoki załamek R.

Pokaż rozwiązanie krok po kroku
  1. Tachykardia + szerokie QRS + R w aVR + TLPD w wywiadzie → kardiotoksyczność TLPD (blokada kanałów sodowych).
  2. Zabezpiecz drogi oddechowe i wentylację – kwasica oddechowa nasila toksyczność.
  3. Wodorowęglan sodu 1–2 mmol/kg iv (u ok. 60 kg: 50–100 ml 8,4%).
  4. Oceń QRS po podaniu – powtarzaj do zwężenia i ustąpienia arytmii.
  5. Drgawki → benzodiazepina. Konsultacja z ośrodkiem toksykologicznym.

Źródła

Materiał wyłącznie edukacyjny. Nie zastępuje aktualnych wytycznych, ChPL ani procedur obowiązujących w Twoim podmiocie.

← Wszystkie leki