Wskazania i dawkowanie w ZRM

Sytuacja	Postępowanie
NZK	100% tlen w trakcie RKO (wentylacja workiem z rezerwuarem)
Po ROSC	miareczkować do SpO₂ 94–98%, unikać hiperoksji
Większość stanów nagłych (uraz, sepsa, astma, anafilaksja)	docelowe SpO₂ 94–98%; w ciężkim stanie początkowo maska z rezerwuarem 15 l/min
POChP i inne ryzyko hiperkapnii	docelowe SpO₂ 88–92%
OZW / udar	tylko przy SpO₂ < 90% (OZW) lub < 94% (udar)
Zatrucie tlenkiem węgla	100% tlen niezależnie od SpO₂ (pulsoksymetr zawyża wynik)

Przeciwwskazania

Brak bezwzględnych w stanach zagrożenia życia. Ostrożność: POChP (hiperkapnia), zatrucie parakwatem, wcześniaki. Bezpieczeństwo: zakaz otwartego ognia i smarów przy butli.

Działania niepożądane

Hiperoksja: hiperkapnia u chorych z POChP, skurcz naczyń wieńcowych i mózgowych, wysuszenie śluzówek, uszkodzenie płuc przy długim stosowaniu wysokich stężeń.

Pułapki egzaminacyjne

„Tlen każdemu” to błąd – w OZW bez hipoksemii tlen nie pomaga, a może szkodzić.
Zatrucie CO: pulsoksymetr kłamie – karboksyhemoglobina daje fałszywie wysoką SpO₂. Zawsze 100% tlen.
POChP z niewydolnością oddechową: tlenu nie odstawiasz przy hipoksji – miareczkujesz do 88–92%.
Wąsy tlenowe dają ok. 24–40% tlenu, maska z rezerwuarem przy 15 l/min – ok. 60–80%.

Przypadki kliniczne

Przypadek 1

Rodzina z bólem głowy

Zimą w mieszkaniu z piecykiem gazowym cała rodzina skarży się na ból głowy i nudności. Matka jest senna. Pulsoksymetr: SpO₂ 99%.

Pokaż rozwiązanie krok po kroku

Kilka osób z tymi samymi objawami w zamkniętym pomieszczeniu z piecykiem → zatrucie tlenkiem węgla.
Bezpieczeństwo: ewakuacja z pomieszczenia, wezwanie straży pożarnej.
SpO₂ 99% nie wyklucza zatrucia – pulsoksymetr nie odróżnia karboksyhemoglobiny.
100% tlen przez maskę z rezerwuarem 15 l/min u wszystkich.
Senność, utrata przytomności, ciąża, objawy kardiologiczne → rozważ ośrodek tlenoterapii hiperbarycznej.

Materiał wyłącznie edukacyjny. Nie zastępuje aktualnych wytycznych, ChPL ani procedur obowiązujących w Twoim podmiocie.

Tlen medyczny