Oddychanie i anafilaksja

Salbutamol

Salbutamolum · aktualizacja 4 listopada 2026

Grupa
Krótko działający agonista receptorów β2 (SABA)
Postać w ZRM
roztwór do nebulizacji, roztwór do wstrzykiwań (0,5 mg/ml)
Mechanizm w jednym zdaniu
Pobudza receptory β2 w mięśniach gładkich oskrzeli – rozkurcza je w ciągu minut; dodatkowo przesuwa potas do komórek.

Wskazania i dawkowanie w ZRM

SytuacjaDorośliDzieci
Zaostrzenie astmy / POChP – nebulizacja2,5–5 mg, powtarzać co 20 min w pierwszej godzinie (w ciężkim napadzie nebulizacja ciągła)< 5 lat: 2,5 mg; ≥ 5 lat: 2,5–5 mg, powtarzać co 20 min
Ciężka astma bez odpowiedzi na leczenie wziewne – dożylnie250 µg iv bardzo wolno (np. 0,5 mg rozcieńczone do 10 ml, podać 5 ml), dalej wlew 5 µg/minw ChPL brak danych dla dzieci – decyzja lekarza
Hiperkaliemia (ERC 2025) – uzupełnienie leczenia10–20 mg w nebulizacji—
Skurcz oskrzeli w anafilaksji (po adrenalinie)2,5–5 mg w nebulizacji2,5–5 mg w nebulizacji

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na lek. Ostrożność: tachyarytmie, choroba niedokrwienna serca, nadczynność tarczycy, kardiomiopatia przerostowa z zawężeniem drogi odpływu, ciężka stenoza aortalna. Postać iv przeciwwskazana jako lek tokolityczny w wielu sytuacjach położniczych.

Działania niepożądane

Tachykardia, drżenie mięśni, niepokój, hipokaliemia, hiperglikemia, kwasica mleczanowa (przy dużych dawkach), arytmie, paradoksalny skurcz oskrzeli (rzadko).

Pułapki egzaminacyjne

  1. Cisza nad płucami u astmatyka to nie poprawa – to brak przepływu powietrza i objaw zagrożenia życia.
  2. Nebulizacja napędzana tlenem (6–8 l/min) w astmie; w POChP – sprężonym powietrzem lub krótko tlenem, z celem SpO₂ 88–92%.
  3. Salbutamol obniża potas – dlatego pomaga w hiperkaliemii, ale u astmatyka po wielu dawkach sprawdzaj EKG.
  4. Postać iv podaje się bardzo powoli i z monitorowaniem – bolus „na szybko” to ryzyko arytmii.

Przypadki kliniczne

Przypadek 1

Astma na treningu

19-latek z astmą, po biegu w zimnie. Mówi pojedynczymi słowami, siedzi pochylony, świsty, HR 128, SpO₂ 90%, częstość oddechów 32/min.

Pokaż rozwiązanie krok po kroku
  1. Mówienie pojedynczymi słowami, HR > 120, RR > 25 → ciężkie zaostrzenie astmy.
  2. Pozycja siedząca, tlen do SpO₂ 94–98%.
  3. Salbutamol 5 mg w nebulizacji napędzanej tlenem, powtarzać co 20 min.
  4. Dołącz steroid (hydrokortyzon 100–200 mg iv lub deksametazon) i rozważ siarczan magnezu 2 g iv przy braku poprawy.
  5. Objawy zagrożenia życia (cisza nad płucami, sinica, splątanie, SpO₂ < 92% mimo tlenu) → szybki transport, gotowość do wentylacji.

Źródła

Materiał wyłącznie edukacyjny. Nie zastępuje aktualnych wytycznych, ChPL ani procedur obowiązujących w Twoim podmiocie.

← Wszystkie leki