NZK i zaburzenia rytmu

Metoprolol

Metoprololi tartras · aktualizacja 3 listopada 2026

Grupa
Lek β-adrenolityczny (kardioselektywny, β1)
Postać w ZRM
roztwór do wstrzykiwań 1 mg/ml (amp. 5 mg/5 ml)
Mechanizm w jednym zdaniu
Blokuje receptory β1 w sercu – zwalnia akcję serca i przewodzenie przez węzeł AV, zmniejsza kurczliwość i zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen.

Wskazania i dawkowanie w ZRM

SytuacjaDorośli
Kontrola częstości w AF/trzepotaniu (stabilny pacjent, EF > 40%)5 mg iv z szybkością 1–2 mg/min, powtarzać co 5 min, zwykle łącznie 10–15 mg
Miarowy częstoskurcz z wąskimi QRS po nieskutecznej adenozyniejak wyżej
OZW z tachykardią/nadciśnieniem bez niewydolności serca5 mg iv, max 15 mg – tylko po konsultacji z lekarzem

Przeciwwskazania

Wstrząs kardiogenny, niewyrównana niewydolność serca (obrzęk płuc), bradykardia, blok AV II/III stopnia, zespół chorego węzła, ciężka hipotensja, nieleczony guz chromochłonny, kwasica metaboliczna. Kolejnej dawki nie podaje się przy HR < 40–45/min, RR skurczowym < 90–100 mmHg lub PQ > 0,24 s.

Działania niepożądane

Bradykardia, hipotensja, bloki AV, nasilenie niewydolności serca, skurcz oskrzeli (szczególnie u astmatyków), zawroty głowy, zmęczenie.

Pułapki egzaminacyjne

  1. AF z preekscytacją (WPW) – β-blokery przeciwwskazane, mogą przyspieszyć przewodzenie drogą dodatkową.
  2. Częstoskurcz zatokowy nie jest wskazaniem – to odpowiedź na przyczynę (ból, gorączka, hipowolemia).
  3. Zatrucie kokainą lub amfetaminą – β-bloker może nasilić skurcz naczyń (niezrównoważone działanie α).
  4. Antidotum przy przedawkowaniu: glukagon (jest na liście leków ratownika).
  5. Dla dzieci rozporządzenie nie przewiduje rutynowego stosowania w ZRM – decyzja lekarza.

Przypadki kliniczne

Przypadek 1

Migotanie od rana

67-latek z AF od kilku godzin, kołatanie serca. RR 140/90, HR 150/min niemiarowo, bez duszności, w wywiadzie prawidłowa funkcja serca. Co robisz?

Pokaż rozwiązanie krok po kroku
  1. Tachykardia z tętnem, bez objawów niepokojących → stabilny, kontrola częstości farmakologicznie.
  2. Wąskie QRS, niemiarowo → AF. Wyklucz preekscytację (delta) na 12 odprowadzeniach.
  3. EF > 40% → metoprolol 5 mg iv w 2–5 min, kontrola RR i HR.
  4. Powtórz co 5 min do efektu (zwykle 10–15 mg łącznie).
  5. AF trwające > 24 h – nie próbuj przywracać rytmu zatokowego bez antykoagulacji (ryzyko udaru).

Źródła

Materiał wyłącznie edukacyjny. Nie zastępuje aktualnych wytycznych, ChPL ani procedur obowiązujących w Twoim podmiocie.

← Wszystkie leki