- Grupa
- Lek przeciwwymiotny i prokinetyczny (antagonista receptora dopaminowego D2)
- Postać w ZRM
- roztwór do wstrzykiwań (10 mg/2 ml)
- Mechanizm w jednym zdaniu
- Blokuje receptory D2 w strefie wyzwalającej wymioty i przyspiesza opróżnianie żołądka.
Wskazania i dawkowanie w ZRM
| Sytuacja | Dorośli | Dzieci |
|---|
| Nudności i wymioty (w tym po opioidach, w migrenie) | 10 mg iv w powolnym bolusie (≥ 3 min) lub im, max 30 mg/dobę | 1–18 lat: 0,1–0,15 mg/kg (max 3×/dobę, 0,5 mg/kg/dobę); < 1 r.ż. przeciwwskazany |
Przeciwwskazania
Dzieci < 1 roku, choroba Parkinsona, padaczka, dyskinezy późne w wywiadzie, guz chromochłonny, niedrożność, krwawienie lub perforacja przewodu pokarmowego, leczenie lewodopą, methemoglobinemia.
Działania niepożądane
Objawy pozapiramidowe (kręcz szyi, przymusowe patrzenie w górę, szczękościsk – częstsze u dzieci i młodych), senność, niepokój ruchowy (akatyzja), hipotensja i bradykardia przy szybkim podaniu iv.
Pułapki egzaminacyjne
- Niemowlę = nie metoklopramid.
- Choroba Parkinsona – lek blokuje dopaminę i nasila objawy.
- Ostra dystonia po metoklopramidzie wygląda jak napad drgawek – pacjent jest przytomny; u dzieci leczy się ją benzodiazepiną.
- Iv powoli, co najmniej 3 minuty.
- Wymioty z bólem brzucha i zatrzymaniem gazów → myśl o niedrożności (przeciwwskazanie).
Przypadki kliniczne
Przypadek 1
Wykrzywiona szyja
17-latka, wieczorem dostała metoklopramid w izbie przyjęć z powodu wymiotów. W nocy nagły kręcz szyi, gałki oczne skierowane w górę, nie może zamknąć ust. Przytomna, przerażona, parametry prawidłowe.
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
- Przytomna pacjentka, przymusowe ustawienie głowy i oczu po leku blokującym dopaminę → ostra dystonia (objawy pozapiramidowe), nie napad padaczkowy.
- Uspokojenie, wyjaśnienie, że objawy są odwracalne.
- Leczenie: benzodiazepina (np. diazepam iv) – u młodych pacjentów skuteczna; u dorosłych także leki antycholinergiczne w szpitalu.
- Nie podawać ponownie metoklopramidu; odnotować w dokumentacji.
Materiał wyłącznie edukacyjny. Nie zastępuje aktualnych wytycznych, ChPL ani procedur obowiązujących w Twoim podmiocie.
← Wszystkie leki