- Grupa
- Lek przeciwpłytkowy (inhibitor COX-1)
- Postać w ZRM
- tabletki
- Mechanizm w jednym zdaniu
- Nieodwracalnie blokuje cyklooksygenazę-1 w płytkach krwi, hamując powstawanie tromboksanu A2 i agregację płytek na całe ich życie (7–10 dni).
Wskazania i dawkowanie w ZRM
| Sytuacja | Dorośli |
|---|
| OZW (STEMI, NSTE-ACS) lub silne podejrzenie | 150–300 mg doustnie, do rozgryzienia (dawka podtrzymująca 75–100 mg/dobę) |
| Pacjent już przyjmujący ASA przewlekle | dawka nasycająca nadal wskazana, chyba że przyjął ją dziś |
Przeciwwskazania
Uczulenie na ASA lub NLPZ (astma aspirynowa, pokrzywka, anafilaksja w wywiadzie), czynne krwawienie (np. z przewodu pokarmowego), podejrzenie rozwarstwienia aorty, ciężka skaza krwotoczna.
Działania niepożądane
Krwawienia (szczególnie z przewodu pokarmowego), dolegliwości żołądkowe, skurcz oskrzeli u osób nadwrażliwych, reakcje alergiczne.
Pułapki egzaminacyjne
- Rozgryźć, nie połykać w całości – szybsze wchłanianie i działanie.
- Ból „rozdzierający”, promieniujący do pleców, różnica RR na kończynach – myśl o rozwarstwieniu aorty, ASA może zaszkodzić.
- ASA podaje ratownik samodzielnie; inhibitory P2Y12 (klopidogrel, prasugrel, tikagrelor) – dopiero po teletransmisji EKG i konsultacji.
- Dzieci: w ZRM ASA nie stosuje się (ryzyko zespołu Reye'a, brak wskazań).
Przypadki kliniczne
Przypadek 1
Ból w zamkniętym garażu
56-latek, palacz, od 40 min gniotący ból za mostkiem z promieniowaniem do żuchwy, zlany potem. RR 150/90, HR 88, SpO₂ 96%. W EKG uniesienia ST w II, III, aVF.
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
- Objawy + uniesienia ST w odprowadzeniach dolnych → STEMI ściany dolnej.
- ASA 300 mg do rozgryzienia – brak przeciwwskazań w wywiadzie (zapytaj o uczulenie i krwawienia).
- Tlen nie – SpO₂ 96% (tlen dopiero przy SpO₂ < 90%).
- Wykonaj prawostronne odprowadzenia (V4R) – zajęcie prawej komory zmienia decyzję o nitroglicerynie.
- Teletransmisja EKG, konsultacja z ośrodkiem PCI – ta zdecyduje o P2Y12 i heparynie. Transport bezpośrednio do pracowni hemodynamiki.
Materiał wyłącznie edukacyjny. Nie zastępuje aktualnych wytycznych, ChPL ani procedur obowiązujących w Twoim podmiocie.
← Wszystkie leki