Odtrutki i zaburzenia metaboliczne

Glukagon

Glucagoni hydrochloridum · aktualizacja 4 listopada 2026

Grupa
Hormon trzustkowy, antagonista insuliny
Postać w ZRM
proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań (1 mg)
Mechanizm w jednym zdaniu
Uwalnia glukozę z glikogenu wątrobowego (glikogenoliza); w sercu działa inotropowo dodatnio z pominięciem receptorów β.

Wskazania i dawkowanie w ZRM

SytuacjaDorośliDzieci
Ciężka hipoglikemia, brak dostępu iv1 mg im/sc< 25 kg (lub < 6–8 lat): 0,5 mg; ≥ 25 kg: 1 mg im/sc
Zatrucie β-blokerem / blokerem kanału wapniowego z bradykardią i hipotensją – po konsultacjibolus 3–5 mg iv (50 µg/kg), dalej wlew—

Przeciwwskazania

Guz chromochłonny (wyrzut katecholamin), insulinoma, nadwrażliwość.

Działania niepożądane

Nudności i wymioty (częste – ułóż pacjenta na boku), tachykardia, przejściowa hiperglikemia.

Pułapki egzaminacyjne

  1. Działa tylko, gdy jest glikogen w wątrobie – nie zadziała u alkoholika, wyniszczonego, głodzonego ani przy długotrwałej hipoglikemii.
  2. Pierwszy wybór przy dostępie iv to glukoza 20%, nie glukagon.
  3. Po odzyskaniu przytomności – węglowodany doustnie, bo efekt glukagonu jest krótki.
  4. Pacjenci z cukrzycą często mają własny zestaw (także glukagon donosowy) – rodzina mogła go już podać.

Przypadki kliniczne

Przypadek 1

Cukrzyk na budowie

Mężczyzna 50 lat z cukrzycą typu 1, nieprzytomny, pobudzony, spocony. Glikemia 32 mg/dl. Zimno, żyły zapadnięte – dwie nieudane próby wkłucia.

Pokaż rozwiązanie krok po kroku
  1. Śpiączka + glikemia 32 mg/dl → ciężka hipoglikemia.
  2. Brak dostępu iv → glukagon 1 mg im (lub dostęp doszpikowy i glukoza 20%).
  3. Pozycja boczna – glukagon często wywołuje wymioty.
  4. Kontrola glikemii po 10–15 min; po odzyskaniu przytomności węglowodany doustnie.
  5. Wywiad: pominięty posiłek, wysiłek, alkohol, dawka insuliny.

Źródła

Materiał wyłącznie edukacyjny. Nie zastępuje aktualnych wytycznych, ChPL ani procedur obowiązujących w Twoim podmiocie.

← Wszystkie leki