Wskazania i dawkowanie w ZRM
| Sytuacja | Dorośli | Dzieci |
|---|---|---|
| Krup (podgłośniowe zapalenie krtani) | — | 0,15–0,6 mg/kg jednorazowo (iv, im lub doustnie roztwór z ampułki), max ok. 10 mg |
| Zaostrzenie astmy | 8–16 mg iv/im (alternatywa dla hydrokortyzonu) | 0,3–0,6 mg/kg (max ok. 16 mg) |
| Obrzęk mózgu wokół guza (objawy wzrostu ciśnienia śródczaszkowego) | 8–10 mg iv – po konsultacji | — |
| Anafilaksja – lek drugiej linii, po adrenalinie | 4–8 mg iv (nie rutynowo) | — |
Przeciwwskazania
W stanach nagłych praktycznie brak. Ostrożność: czynne zakażenia, cukrzyca, wrzód trawienny. Nie stosuje się w urazowym uszkodzeniu mózgu (pogarsza rokowanie).
Działania niepożądane
Hiperglikemia, pobudzenie, bezsenność, przy szybkim podaniu iv – pieczenie i świąd okolicy krocza, rzadko reakcje alergiczne.
Pułapki egzaminacyjne
- Uraz głowy ≠ obrzęk wokół guza. Steroidy w urazowym uszkodzeniu mózgu są przeciwwskazane.
- Deksametazon nie ma działania mineralokortykoidowego – w przełomie nadnerczowym lepszy hydrokortyzon.
- W krupie dawka 0,15 mg/kg może być równie skuteczna jak 0,6 mg/kg.
- Szybki bolus iv może dać nieprzyjemne pieczenie krocza – podawaj powoli i uprzedź pacjenta.