NZK i zaburzenia rytmu

Atropina

Atropini sulfas · aktualizacja 3 listopada 2026

Grupa
Lek parasympatykolityczny (antagonista receptorów muskarynowych)
Postać w ZRM
roztwór do wstrzykiwań (amp. 0,5 mg/ml lub 1 mg/ml)
Mechanizm w jednym zdaniu
Blokuje receptory muskarynowe, znosząc hamujący wpływ nerwu błędnego na węzeł zatokowy i AV – przyspiesza akcję serca i zmniejsza wydzielanie.

Wskazania i dawkowanie w ZRM

SytuacjaDorośliDzieci
Bradykardia z objawami niepokojącymi0,5 mg iv, powtarzać co 3–5 min, max 3 mg20 µg/kg (max 0,5 mg) – tylko przy wzmożonym napięciu nerwu błędnego lub zaburzeniach przewodzenia
Zatrucie związkami fosforoorganicznymi (pestycydy, bojowe środki trujące)1–2 mg iv, dawkę podwajać co 5 min aż do wysuszenia wydzieliny w drzewie oskrzelowym0,02–0,05 mg/kg, powtarzać do efektu

Przeciwwskazania

W bradykardii niestabilnej i zatruciu – praktycznie brak. Nie stosować przy bloku AV wysokiego stopnia z szerokimi QRS i u pacjentów po przeszczepie serca (odnerwione serce nie reaguje, możliwy paradoksalny blok). Ostrożność: jaskra z wąskim kątem, przerost prostaty, tachyarytmie.

Działania niepożądane

Tachykardia, suchość w ustach, rozszerzenie źrenic, zaburzenia widzenia, zatrzymanie moczu, pobudzenie i splątanie, hipertermia.

Pułapki egzaminacyjne

  1. Atropiny nie podaje się w NZK (asystolia, PEA) – usunięto ją z algorytmu ALS już w 2010 r.
  2. ERC ≠ AHA: w ERC 0,5 mg (max 3 mg), w AHA 1 mg. Na polskim egzaminie – ERC.
  3. Blok AV II stopnia typu Mobitz II i III stopnia z szerokimi QRS – atropina zwykle nie działa, od razu myśl o stymulacji przezskórnej.
  4. W zatruciu fosforoorganicznym celem jest wysuszenie oskrzeli, nie tętno ani źrenice – dawki są wielokrotnie większe niż w bradykardii.

Kalkulator dawki u dziecka

Wpisz masę ciała, żeby zobaczyć dawki.

Kalkulator pomocniczy do nauki. Zawsze sprawdź dawkę z aktualnymi wytycznymi i stężeniem ampułki.

Przypadki kliniczne

Przypadek 1

Babcia w łazience

78-latka, omdlenie w łazience. Przytomna, blada, RR 75/40, HR 34/min. EKG: rytm zatokowy wolny, wąskie QRS.

Pokaż rozwiązanie krok po kroku
  1. Bradykardia + objawy niepokojące (wstrząs, omdlenie) → leczenie natychmiast.
  2. Atropina 0,5 mg iv, ocena po 3–5 min.
  3. Brak efektu → powtarzaj 0,5 mg do maksymalnie 3 mg.
  4. Nadal niestabilna → stymulacja przezskórna lub wlew adrenaliny 2–10 µg/min.
  5. Szukaj przyczyny: leki (β-blokery, digoksyna), hiperkaliemia, zawał ściany dolnej.

Źródła

Materiał wyłącznie edukacyjny. Nie zastępuje aktualnych wytycznych, ChPL ani procedur obowiązujących w Twoim podmiocie.

← Wszystkie leki