NZK i zaburzenia rytmu

Adenozyna

Adenosinum · aktualizacja 3 listopada 2026

Grupa
Nukleozyd purynowy, lek antyarytmiczny
Postać w ZRM
roztwór do wstrzykiwań 3 mg/ml (amp. 6 mg/2 ml)
Mechanizm w jednym zdaniu
Pobudza receptory A1 w węźle AV i na kilka sekund blokuje przewodzenie, co przerywa częstoskurcz z pętlą re-entry obejmującą węzeł AV.

Wskazania i dawkowanie w ZRM

SytuacjaDorośliDzieci
Miarowy częstoskurcz z wąskimi QRS (AVNRT, AVRT), stabilny, po nieskutecznych manewrach wagalnych6 mg szybki bolus iv → 12 mg → 18 mg0,1–0,2 mg/kg (max 6 mg), następnie 0,3 mg/kg (max 12 mg)
Diagnostyka trzepotania przedsionkówzwolnienie przewodzenia ujawnia fale trzepotania—

Przeciwwskazania

Blok AV II/III stopnia, zespół chorego węzła (bez stymulatora), migotanie przedsionków z preekscytacją (WPW), ciężka astma lub POChP z bronchospazmem, wydłużone QT.

Działania niepożądane

Uczucie „zatrzymania serca”, zaczerwienienie twarzy, duszność, ból w klatce, krótka asystolia lub bradykardia (sekundy), bronchospazm.

Pułapki egzaminacyjne

  1. Technika: jak najbliżej serca (żyła łokciowa), szybki bolus i od razu 20 ml NaCl na przepłukanie – półtrwanie poniżej 10 sekund.
  2. Zawsze z zapisem EKG – nawet jeśli nie przerwie częstoskurczu, ujawni rytm (np. trzepotanie).
  3. Uprzedź pacjenta, że przez chwilę poczuje się bardzo źle.
  4. Niemiarowy częstoskurcz z szerokimi QRS (AF + WPW) – adenozyna przeciwwskazana, może wywołać VF.
  5. Teofilina i kofeina osłabiają działanie, dipirydamol i karbamazepina nasilają; po przeszczepie serca dawkę zmniejsza się.

Kalkulator dawki u dziecka

Wpisz masę ciała, żeby zobaczyć dawki.

Kalkulator pomocniczy do nauki. Zawsze sprawdź dawkę z aktualnymi wytycznymi i stężeniem ampułki.

Przypadki kliniczne

Przypadek 1

Studentka przed sesją

22-latka, nagłe kołatanie serca od 30 min. Przytomna, RR 115/75, bez bólu w klatce. EKG: miarowy częstoskurcz z wąskimi QRS, 200/min, bez widocznych załamków P.

Pokaż rozwiązanie krok po kroku
  1. Tachykardia z tętnem, brak objawów niepokojących → pacjentka stabilna, leczenie farmakologiczne.
  2. Najpierw manewry wagalne – zmodyfikowany manewr Valsalvy (dmuchanie w strzykawkę 10 ml, potem położenie z uniesieniem nóg).
  3. Bez efektu → adenozyna 6 mg szybki bolus + 20 ml NaCl, przy zapisie EKG.
  4. Bez efektu → 12 mg, następnie 18 mg.
  5. Po przerwaniu: zapis 12-odprowadzeniowy w rytmie zatokowym (szukaj preekscytacji – delty).

Źródła

Materiał wyłącznie edukacyjny. Nie zastępuje aktualnych wytycznych, ChPL ani procedur obowiązujących w Twoim podmiocie.

← Wszystkie leki